DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve İŞKUR’un verilerini baz alarak hazırladığı Eylül 2026 raporunda Türkiye’deki işsizlik manzarasının gizli boyutlarını gözler önüne serdi. Raporda, resmi işsizlikle gerçek işsizlik arasındaki farkın giderek derinleştiği ifade edilirken, geniş tanımlı işsiz sayısının 12 milyon 762 bine ulaştığı belirtildi.
RESMİ VE GERÇEK İŞSİZLİK ARASINDAKİ FARK BÜYÜYOR
Mevsim etkilerinden arındırılmış TÜİK verilerine göre Eylül 2026’da dar tanımlı (resmi) işsizlik oranı yüzde 8,4’e düşerek 2 milyon 967 bin kişi olarak kayıt altına alındı. Ancak iş bulma umudunu kaybedenler ve eksik istihdam edilenlerin de dahil olduğu “geniş tanımlı işsizlik” hesaplandığında bu sayı 12 milyon 762 bini buluyor.
Eylül 2024’te yüzde 27,5 olan geniş tanımlı işsizlik oranı, iki yıl içinde yüzde 31,2’ye yükseldi. Böylece dar ve geniş tanımlı oranlar arasındaki fark 22,8 puana ulaşmış durumda. Bu fark Ocak 2022’de yalnızca 11 puan seviyesindeydi. Ayrıca, geniş tanımlı işsiz sayısına son iki yılda eklenen kişi sayısı ise 1 milyon 758 bin oldu.
MİLYONLARCA KİŞİ ‘DAHA FAZLA ÇALIŞMAK’ İSTEMEKTEDİR
Darı tanımlı işsizlik sadece son dört haftada aktif olarak işe başvuran ve hemen işe başlayabilecek bireyleri kapsıyor. Ancak arka planda çok daha büyük bir durum söz konusu. Eylül 2026 itibarıyla haftada 40 saatten az çalışan 4,3 milyon kişi, imkanı olsa daha fazla çalışmak istediğini belirtti; ayrıca, toplamda 5,5 milyon kişinin ise iş bulma umudunu tamamen kaybettiği ya da potansiyel iş gücü konumunda olduğu görülüyor.
KADINLARDA GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK YÜZDE 40’IN ÜZERİNDE
Kadınlar, işsizlik krizinden en fazla etkilenen grup olarak öne çıkıyor. Dar tanımlı işsizlik erkeklerde yüzde 6,9 iken kadınlarda bu oran yüzde 11,3’tür. Geniş tanımlı verilere bakıldığında tablo daha da çarpıcı hale geliyor: erkeklerde bu oran yüzde 25,6 iken kadınlarda tam olarak yüzde 40,4 seviyesine ulaşıyor.
Eylül 2026 itibarıyla Türkiye’de geniş tanımlı olarak değerlendirilen kadın işsiz sayısı yaklaşık olarak 6 milyon 382 bin; erkeklerdeki geniş tanımlı işsiz sayısı ise benzer şekilde yaklaşık olarak 6 milyon 380 bin düzeyindedir.
İŞSİZLİK ÖDENEĞİ MİLYONLARA ULAŞAMIYOR
İŞKUR verileri, işsizlerin sosyal güvenlikten ne kadar uzak olduğunu da göstermektedir. TÜİK’in açıkladığı dar tanımlı işsiz sayısı olan 2 milyon 967 bine karşılık gelen yalnızca yaklaşık olarak 484 bin kişi işsizlik maaşı alabiliyor. Bu durumda her yüz resmi işsizden sadece on altısı işsizlik ödeneğinden faydalanabiliyor. Yaklaşık olarak toplamda ise bu rakamın dışında kalan yaklaşık iki buçuk milyon kişi (yüzde %83,7) hiçbir maddi destek olmadan hayatlarını sürdürmeye çalışıyor.
